چاپ

حسادت و لجاجت

حسادت و چگونگی آن در کودکان

حسادت فی نفسه صفت ناپسندی است که چنانچه گریبانگیر فردی شود، او را در تمام عمر از نظر روانی ناراحت می کند.موضوع حسادت کودک در برابر برادر یا خواهر جدید امری است قابل پیش بینی که در اغلب موارد وجود دارد.

معنی حسادت در کودکان با حسادت در بزرگسالان متفاوت است. حسادتی که با موارد جدید در کودک به وجود می آید، با این که بعضی از والدین را ناراحت می کند ولی خطرناک نیست. بین خواهران و برادران در مواردی حسادت وجود دارد. ریشه این حسادت در محیط خانه و شرایط تربیتی است. کودکان بزرگتر معمولا خود را با برادر یا خواهر کوچکتر مقایسه می کنند. و مثلا می گویند: او کوچک است،من بهتر از او می توانم کار انجام دهم. برعکس کوچکتر نیز خود را دست کم نمیگیرد و می گوید من هم بزرگ شده ام. این اظهارات چه صحیح و چه غلط نشانگر آن است که هریک از کودکان می خواهند خود را بهتر از دیگران در خانواده نشان دهند. زمانی که پدر یا مادر به کودک کوچکتر بیشتر توجه می کند تخم حسادت در نهاد کودک بزرگتر کاشته می شود و به صورت های مختلف عکس العمل نشان می دهد. گاه همین حسادت بین خواهران و برادران موجب دعوا و نزاع می گردد. حسادت کودکان منحصر به برادر و خواهر نیست چنانچه پدر و مادر به کودک دیگری نیز توجه کنند این حسادت نسبت به آن کودک نیز ابراز خواهد شد.

 

34 simorgh

 

33 simorgh

 

راه های مبارزه با حسادت در کودکان

برای پیشگیری و مبارزه با حسادت در کودکان انجام موارد زیر ضروری است:

- از هیچ یک از فرزندان خود اعم از این که خوب باشد یا بد، در برابر سایر فرزندان تمجید و ستایش بیش از حد نکنید.

- مقایسه فرزندان وتمجید از یکی در برابر دیگری بذر حسادت را در نهاد وی می کارد. بنایراین اظهاراتی نظیر آنکه از این نمراتت خجالت بکش. اگر راست می گویی مانند خواهرت درس بخوان که معدل بالا می آورد، به هیچ وجه صحیح نیست.

- با قبول تفاوت های فردی و این که فرزندان از جهات مختلف یکسان نیستند تمجید از یکی و تقبیح از دیگری و به طور کلی یکی را بر دیگری ترجیح دادن نتیجه اش حسادت است. بنابراین چنانچه بخواهید تمجید کنید بهتر آن است که از همه از هریک به نوعی تمجید نمایید.

- اگر احساس می کنید یکی از فرزندان شما نسبت یه دیگری حسادت می کند از آنکه حسادت می کند نکته مثبتی پیدا کنید و با تکیه بر آن اعتماد به نفس او را تقویت کنید تا رضایت او حاصل شود. ایجاد موفقیت برای او و احساس کفایت، از حسادت او خواهد کاست.

- برای شناخت علل حسادت در کودک حسود، از فنون مختلف استفاده کنید و با پیدا کردن علل و اجرای برنامه های جبرانی به تدریج میزان آن کاهش خواهد یافت. علل حسادت می تواند کمبود محبت، احساس حقارت، سختگیری، بی عدالتی، احساس تبعیض و عواملی مشابه آن باشد. چنانچه کودکی مورد بی مهری قرار گرفته یا احساس حقارت می کند و این عوامل موجب حسادت در وی شده است باید با تکیه بر نکات مثبت و ایجاد موفقیت برای وی و محبت کردن به او به مبارزه با صفت حسادت تا حصول نتیجه اقدام نمایید.

لجاجت در کودکان

مادری می گفت پسرم نافرمان است، هرچه می گویم عکس آن را رفتار می کند، لجوج است پدرش هم چنین حالتی دارد، او به پدرش رفته است. نمی دانم چه کنم؟

این مادر برای راهنمایی و درمان فرزندش به مشاوره مراجعه کرد و از این وضعیت فرزندش اظهار نگرانی نمود و برای رفع این مشکل از وی استمداد طلبید.

 

35 simorgh

 

راهنمایی مشاور

 کودکان در طول دوران کودکی بخصوص در سنین رشد شخصیت، برای آنکه خود را مطرح سازند و به بزرگسالان تفهیم کنند که دیگر بزرگ شده اند، خواهان آنند که کارها را مستقلا و به دست خود انجام دهند و در برابر بزرگسالان لجاجت می کنند. در سنین بین 3 تا 6 سال و نوجوانی چنین حالتی در کودکان طبیعی است و هیچ جنبه مرضی ندارد. بنابراین به مادر کودک باید تفهیم نمود که جای نگرانی نیست. آنچه جای نگرانی است، عکس العمل در مقابل لجاجت کودکان است. پدر و مادر و مربیان باید بدانند که در برابر لجاجت کودک نباید به خشونت متوسل شوند. باید در نظر داشته باشند که کودک با لجاجت کردن می خواهد استقلال و شخصیت خود را نشان دهد. این حالت را باید در کودک پذیرفت. هرگونه خشونت و مقاومت در برابر لجاجت کودکان سدّ محکم و مانعی بزرگ در مقابل رشد شخصیت او خواهد بود. بدیهی است چنانچه این لجاجت در کودک تثبیت شود و در بزرگسالی ادامه یابد ، مانند آنکه این مادر اظهار داشت که در شوهرش چنین حالتی وجود دارد، در این صورت رفتار غیرطبیعی خواهد بود. برای تغییر چنین رفتاری در بزرگسالان باید به بررسی علل و درمان آن اقدام نمود و درنظر داشت که لجاجت به هیچ وجه موروثی نیست و این فکر که چون پدر لجوج است فرزندش نیز به همان علت لجوج شده است و این حالت از طریق وراثت منتقل شده به هیچ وجه صحیح نمی باشد. لذا مشاور بدبینی مادر را نسبت به شوهرش که لجاجت فرزندش را به او نسبت می دهد تعدیل کرد.